Uyku Sorunları

Uyku her insan için en temel fizyolojik ihtiyaçtır. Yaşamın ilk yıllarında uykuya ihtiyaç daha çok olsa da zamanla bunun süresi azalır. Örneğin bir yenidoğanın günde 16/17 saat uyku ihtiyacı varken yaşlı bir bireye 5/6 saat uyku bile yeterli gelmektedir. Uyku sorunları birçok çocuk ya da ergende görülebilmektedir. Bu problemler başlı başına bir sebep olabilirken bazen birçok sebebin birleşimin yansıması da olabilmektedir. Gece uyumayan, uykusundan uyanan ya da gezinen çocuklar anne ve babada tedirginlik yaratır ve uyku kalitesini bozar. Sağlıklı bir uyku yaşayamayan ebeveynlerinde günlük yaşamı olumsuz etkilenir. 

Yapılan araştırmalara göre anne babasından ayrı yatan çocuklarda birlikte yatanlara kıyasla daha az uyku sorunları olduğu görülmektedir. Bu sebeple hayatının ilk günlerinden itibaren çocuğun odası anne babasından ayrılması önerilmektedir. Bu yapılamıyorsa yaşamın ilk zamanları aynı oda ama ayrı yatak 2 yaş sonrasında ise tamamen ayrı oda olması gerekmektedir. Çocuklar 2/3 yaşlarında geceleri sık sık anne ve babasının odasına çeşitli bahanelerle gelmek istemektedirler. Bu gibi durumlarda çocuğu yatağına götürmek, uyuyana kadar yanında beklemek doğru adımdır. Bir süre sonra çocuk gelmemeye başlayacaktır. Aynı zamanda aynı odada yatmak sadece uyku sorunlarına yol açmamakla birlikte çocuğun anne baba cinsel ilişkisine şahit olmasına da sebep olabilmektedir. Bu sebeple en sağlıklısı odaların ayrılmasıdır.

– Uykuda Diş Gıcırdatma

Uyurken diş gıcırdatma 3/17 yaş arası çocuk ve ergenlerde görülebilir. Tam olarak sebebi bilinmese de kaygı ve stres bu durumun meydana gelmesine sebep olabilir. Diş gıcırdatma diş yapısına da zarar verebilmektedir. Aynı zamanda uyku kalitesini de olumsuz etkiler. Bu sebeple altında yatan neden araştırılmalı ve destek alınmalıdır. 

– Uyurgezerlik (Uykuda Yürüme)

Uyku sırasında genelde uyuduktan 2-3 saat sonra çocuk uyur halde yatağından kalkar ve dolaşmaya başlar. Evin odalarını dolaşır. Çok nadir sokağa çıkabilir.  Bu sırada sorulan sorulara cevap vermez, iletişim kurmaz. Uyandırılmak istense de uyandırılmaz. Elinden tutulup yatağına götürüldüğünde uyumaya devam eder. Bu durum birkaç dakika ile yarım sata arasında sürebilir. Sabah ise gece yaşadığını hatırlamaz. Bu durumda çocuk uyandırılmaya çalışılmamalı. Elinden tutulup yatağına götürülmelidir. Ona zarar verecek nesneler kaldırılmalı ve kapı pencere kilitlenmelidir. Ve mutlaka bir doktora başvurmalıdırlar.

– Gece Terörü (Uykudan Korkarak Uyanma)

Gece terörü çocuğun korkuyla, panikle, ağlayarak ve bağırarak gecenin ikinci yarısı uyanmasıdır. Yatakta döner, derin derin nefes alır. Yarı uyanık haldedir. Gözleri açık olur ama boş bir şekilde bakarlar. Çocukluk çağında sıklıkla görülebilir. Yüksek ateş, yoğun stres, uyku düzeninde bozulmalar veya genetik yatkınlık sebep olabilir. Bu durumda çocuk uyandırılmamalı yatağına yatırılmalı. Kendine zarar verecek nesneler ortadan kaldırılmalı. Kapı pencere kilitlenmelidir. Ve ataklar uzun süredir devam ediyorsa bir uzmandan destek alınmadır. 

3 adımda çocuğumun terapiye ihtiyacı var mı nasıl anlarım?

1) yaşanan sorun 1 aydan fazladır devam ediyorsa

2) yaşanan sorun ara sıra değil de sık sık meydana geliyorsa

3) yaşanan sorun çocuğun, ailenin ve çevrenin hayatını zorlaştırıyor işlevi bozuyorsa bir uzmandan yardım almak gereklidir.

Hangi yöntem kullanmaktayım?

Çocuk merkezli oyun terapisi ve öykülerle terapiyi kullanmaktayım çünkü çocuklar biz yetişkinler gibi kendilerini sözel olarak doğrudan ifade edemezler. Yaşadıkları zorlukları anlamlandırma iç görüsüne henüz erişmemiş, bunu sözcüklerle ifade edecek kadar kelime dağarcığına sahip değillerdir. Çocuklar kendilerini oyunla ifade ederler kelimler yerine oyuncakları kullanırlar. Yetişkinler mutsuzum, iş yerinde çok stresli günler geçiriyorum diyebilirken çocuklar evdeki tartışmalar beni mutsuz ediyor diyemez kaoslu bir ev oyunu oynarlar. Bu sebeple oyun terapisi çocukların kendilerini ifade etmede kullandığımız bilimsel bir terapi yöntemidir.