Kaka Kaçırma

Çocuklara tuvalet alışkanlığı kazandırmak ebeveynler için zorlayıcı bir süreçtir. Bu dönemde çocuk yeni düzene alışana kadar dışkısını kaçırması normal sayılır. Fakat dışkısını tutma ya da bırakma yaşına gelmesine rağmen isteyerek veya istemeyerek dışkısını kaçırmasına enkoprezis (kaka kaçırma) denir.  Bu duruma iç çamaşırına kaçırmakta dahildir. 

Çocuklar 2.5/3 yaşına geldiklerinde ek bir sağlık sorunu yoksa kakalarını kontrol edebilirler, 4-5 yaşına geldiklerinde ise kakalarını tutabilirler. Bazı çocuklar bebeklikten itibaren bu kontrolü hiç sağlayamayabilirler veya tuvalet eğitiminden sonra bir yıl dışkısını kontrol edebildikten sonra kaka kaçırma yaşayabilirler.

Kaka kaçırmanın fizyolojik sebepleri olabildiği gibi psikolojik sebepleri de vardır. Bazı çocukların kalın bağırsağında işlev bozukluğu vardır ve sık sık kabız olurlar. Kabızlık sonucu dışkı kontrolleri de bozulabilir. Sert kaka can acıtır, kakasını tutar yapmaz kaka daha da katılaşır ve kısır döngüye girebilir. Bunun yanı sıra tuvalet eğitimi çocuk hazır olmadan erken yaşta verilmesi veya tuvalet eğitiminde cezalandırıcı ve baskıcı davranılması çocuğun dışkısını yapamamasına sebep olabilir. Çocuğun hayatında ki değişiklikler, kardeş gelimi, boşanma, travmatik olaylar, kaygı, stres gibi faktörlerde kaka tutma/kaçırmaya sebep olabilir. 

Ne yapmalı?

Özellikle kaka kaçırma aileler için zorlayıcı bir durumdur. Bu noktada bazı aileler çocuğu cezalandırma, baskı kurma, utandırma, eleştirme ya da çocuğu aşağılama davranışı sergileyebilirler. Çocuğun bu davranışı kasıtlı yaptığını düşünebilirler. Çünkü bazen çocuk sanki son anda tuvalete yetişiyormuş gibi yapabilir. Ama unutmayın dışkı kaçırma çocuğun iç dünyasında olan sorunların dışarıya bir yansımasıdır. Eleştirmek veya cezalandırmak faydasızdır. Bu durumu çözmez aksine işleri çıkmaza sokar. Bu noktada bir uzmandan destek almak gereklidir.

3 adımda çocuğumun terapiye ihtiyacı var mı nasıl anlarım?

1) yaşanan sorun 1 aydan fazladır devam ediyorsa

2) yaşanan sorun ara sıra değil de sık sık meydana geliyorsa

3) yaşanan sorun çocuğun, ailenin ve çevrenin hayatını zorlaştırıyor işlevi bozuyorsa bir uzmandan yardım almak gereklidir.

Hangi yöntem kullanmaktayım?

Çocuk merkezli oyun terapisi ve öykülerle terapiyi kullanmaktayım çünkü çocuklar biz yetişkinler gibi kendilerini sözel olarak doğrudan ifade edemezler. Yaşadıkları zorlukları anlamlandırma iç görüsüne henüz erişmemiş, bunu sözcüklerle ifade edecek kadar kelime dağarcığına sahip değillerdir. Çocuklar kendilerini oyunla ifade ederler kelimler yerine oyuncakları kullanırlar. Yetişkinler mutsuzum, iş yerinde çok stresli günler geçiriyorum diyebilirken çocuklar evdeki tartışmalar beni mutsuz ediyor diyemez kaoslu bir ev oyunu oynarlar. Bu sebeple oyun terapisi çocukların kendilerini ifade etmede kullandığımız bilimsel bir terapi yöntemidir. 

Oyun Terapi süreci ne kadar sürer?

Ortalama olarak oyun terapisi süreci 12-18 seans arasıdır, her seans 45 dakika sürer. Çocuğun ihtiyacına göre seans sayısı değişebilir. Bazı çocukların seans süreci daha kısa sürerken bazı çocukların daha uzun sürebilir.